Πρώτη φορά σε ψυχολόγο: Τι συμβαίνει στην πρώτη συνεδρία και πώς να προετοιμαστείτε

Η απόφαση να κλείσει κανείς το πρώτο ραντεβού με έναν ψυχολόγο μπορεί να συνοδεύεται από σκέψη, δισταγμό και ερωτήματα: «Τι ακριβώς θα με ρωτήσει;», «Θα πρέπει να πω όλη μου τη ζωή από την αρχή;», «Κι αν δεν ξέρω από πού να ξεκινήσω;».

Είναι φυσιολογικό η ανάγκη για ανακούφιση να συνυπάρχει με αμηχανία. Η κατανόηση του πλαισίου της πρώτης συνάντησης μπορεί να κάνει τη διαδικασία λιγότερο άγνωστη. Δεν υπάρχει μία ίδια πρώτη συνεδρία για όλους· το περιεχόμενο προσαρμόζεται στις ανάγκες σας και στον τρόπο εργασίας του επαγγελματία.

Ο σκοπός της πρώτης συνάντησης

Η πρώτη συνεδρία δεν είναι «εξέταση» ούτε κριτήριο αξιολόγησης του χαρακτήρα σας. Λειτουργεί ως διερευνητική συνάντηση, στην οποία αρχίζετε να γνωρίζεστε και να κατανοείτε μαζί το αίτημά σας:

• Να περιγράψετε με τα δικά σας λόγια τι σας δυσκολεύει αυτή την περίοδο και τι θα θέλατε να αλλάξει.
• Να διαπιστώσετε εσείς οι ίδιοι αν αισθάνεστε ασφάλεια, άνεση και σεβασμό με το πρόσωπο και τον τρόπο εργασίας του θεραπευτή.

Η αξιολόγηση αφορά τις δυσκολίες και τις ανάγκες σας, όχι την αξία σας ως ανθρώπου. Παράλληλα, έχετε κι εσείς χώρο να ρωτήσετε και να διερευνήσετε αν το πλαίσιο σας ταιριάζει.

Τι συνήθως συζητείται

• Το τρέχον αίτημα: τι συμβαίνει στη ζωή σας τώρα και ποιο γεγονός ή συναίσθημα αποτέλεσε την αφορμή για να αναζητήσετε υποστήριξη.
• Σύντομο ιστορικό: πότε ξεκίνησε η δυσκολία, πώς επηρεάζει την καθημερινότητά σας και αν έχετε δοκιμάσει άλλους τρόπους διαχείρισης στο παρελθόν.
• Στόχοι και προσδοκίες: τι θα θέλατε να είναι διαφορετικό στη ζωή σας με την πάροδο της θεραπείας.
• Το θεραπευτικό πλαίσιο: συχνότητα συναντήσεων, επαγγελματικό απόρρητο και τα όριά του, κόστος, πολιτική ακυρώσεων και τυχόν πρακτικές απορίες που έχετε.

Τι δεν χρειάζεται να σας ανησυχεί

• Δεν χρειάζεται να έχετε έτοιμο λόγο. Ο ψυχολόγος μπορεί να διευκολύνει τη ροή με ερωτήσεις αν αισθάνεστε μπλοκαρισμένοι.
• Δεν χρειάζεται να μοιραστείτε τα πάντα από την αρχή. Μπορείτε να πείτε ότι ένα θέμα είναι δύσκολο να συζητηθεί ακόμη και να ζητήσετε να προχωρήσετε με ρυθμό που σέβεται τα όριά σας.
• Δεν υπάρχει «λάθος» συναίσθημα. Το κλάμα, η σιωπή, η αμηχανία ή ο εκνευρισμός μπορούν να αποτελέσουν μέρος της διαδικασίας και να συζητηθούν χωρίς επίκριση.

Τι δείχνουν οι επιστημονικές έρευνες

Οι μετα-αναλύσεις των Horvath και Symonds (1991) και των Flückiger και συνεργατών (2018) δείχνουν μια σταθερή θετική συσχέτιση ανάμεσα στην ποιότητα της «θεραπευτικής συμμαχίας» και στην έκβαση της ψυχοθεραπείας. Η σχέση αυτή έχει παρατηρηθεί σε διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Η θεραπευτική συμμαχία περιλαμβάνει τον δεσμό εμπιστοσύνης, τη συμφωνία στους στόχους και τη συνεργασία πάνω στον τρόπο με τον οποίο θα δουλέψετε. Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι η σχέση είναι ο μοναδικός ή πάντοτε ο ισχυρότερος παράγοντας, ούτε αποδεικνύουν από μόνα τους αιτιότητα. Οι θεραπευτικές μέθοδοι και οι ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ανθρώπου παραμένουν σημαντικές.

Πρακτικά, αξίζει να συζητήσετε από νωρίς τι περιμένετε από τη θεραπεία και να εκφράζετε απορίες ή δυσκολίες στη συνεργασία. Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε από την πρώτη συνάντηση για όλη την πορεία· οι στόχοι και ο τρόπος δουλειάς μπορούν να επανεξετάζονται μαζί.

Πώς να προετοιμαστείτε πρακτικά

Η APA προτείνει να σκεφτείτε τι σας οδηγεί στη θεραπεία και τι θέλετε να ρωτήσετε. Τα παρακάτω είναι πρακτικές επιλογές προετοιμασίας, όχι προϋποθέσεις για να γίνει μια «σωστή» συνεδρία:

• Σημειώστε 2–3 σκέψεις. Αν φοβάστε ότι θα ξεχάσετε κάτι λόγω άγχους, γράψτε τους κύριους λόγους που σας οδήγησαν στο ραντεβού.
• Ετοιμάστε τις ερωτήσεις σας. Ρωτήστε ελεύθερα για τον τρόπο δουλειάς, την εκπαίδευση ή το πλαίσιο.
• Εξασφαλίστε ησυχία. Ειδικά αν η συνεδρία είναι online, επιλέξτε έναν ήσυχο, ιδιωτικό χώρο όπου δεν θα σας διακόψουν.
• Δώστε χρόνο στον εαυτό σας. Αν σας εξυπηρετεί, κρατήστε λίγα λεπτά πριν και μετά τη συνεδρία, χωρίς να περάσετε αμέσως στην επόμενη υποχρέωση.